Συμπεριληπτικός Τουρισμός στην Ελλάδα – Προκλήσεις και Ευκαιρίες
Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σημαντικό σημείο καμπής για τον συμπεριληπτικό τουρισμό. Μετά από χρόνια πρωτοβουλιών κυρίως τοπικών, τα τελευταία δύο-τρία χρόνια έχουν δει σαφέστερα πολιτικά μηνύματα, πιλοτικά έργα και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που θέτουν την προσβασιμότητα και την ένταξη ως στρατηγικές προτεραιότητες για τον τομέα. Οι εθνικοί φορείς και οι ΜΚΟ είναι ολοένα και πιο ενεργοί: έχουν ξεκινήσει προγράμματα κατάρτισης και εργαστήρια για διαχειριστές προορισμών και προσωπικό πρώτης γραμμής, ενώ ακαδημαϊκά και περιφερειακά πιλοτικά έργα (για παράδειγμα ψηφιακές πλατφόρμες που χαρτογραφούν την προσβασιμότητα στην Πιερία) δοκιμάζουν πρακτικά εργαλεία για την ενημέρωση των επισκεπτών και των επιχειρήσεων. Αυτές οι προσπάθειες αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη ευρωπαϊκή δυναμική γύρω από τον προσβάσιμο τουρισμό και την ανάπτυξη ικανοτήτων.
Η ψηφιοποίηση αποτελεί τη μεγαλύτερη ευκαιρία για να γίνει ο ελληνικός τουρισμός πιο συμπεριληπτικός. Οι καλοσχεδιασμένες ψηφιακές πλατφόρμες, οι προσβάσιμες ιστοσελίδες και το εμπλουτισμένο περιεχόμενο (λεπτομερείς πληροφορίες προσβασιμότητας, φωτογραφίες και βίντεο, καθώς και φίλτρα κράτησης) μπορούν να μειώσουν δραματικά την αβεβαιότητα για τους ηλικιωμένους ταξιδιώτες, τα άτομα με αναπηρίες και τις οικογένειες με ειδικές ανάγκες και, ως εκ τούτου, να διευρύνουν την αγορά για επιχειρήσεις που παρέχουν σαφείς και αξιόπιστες πληροφορίες. Η ψηφιακή αναβάθμιση του προσωπικού (από τις ομάδες μάρκετινγκ έως το προσωπικό της ρεσεψιόν) πολλαπλασιάζει αυτό το αποτέλεσμα: οι εκπαιδευμένοι εργαζόμενοι μπορούν να συλλέγουν και να δημοσιεύουν δεδομένα προσβασιμότητας, να σχεδιάζουν συμπεριληπτικές προσφορές και να βελτιώνουν την εμπειρία των επισκεπτών. Η έρευνα τονίζει επίσης τη σημαντική οικονομική ευκαιρία: οι προσβάσιμες παραλίες, οι μεταφορές και τα αξιοθέατα απελευθερώνουν νέα ζήτηση και μεγαλύτερες περιόδους ταξιδιού, εάν προωθηθούν υπεύθυνα.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Οι φυσικές υποδομές εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο και να είναι άνισες: πολλά νησιά και δευτερεύοντες προορισμοί εξακολουθούν να μην διαθέτουν μεταφορικά μέσα χωρίς εμπόδια, ράμπες, προσβάσιμες τουαλέτες και συνεπή εύρεση διαδρομής. Τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να περιγράψουν, αλλά όχι να διορθώσουν άμεσα, αυτά τα κενά. Η εποχική πίεση στις υπηρεσίες συγκεντρώνει τα προβλήματα χωρητικότητας σε λίγους μήνες, θέτοντας μια πρακτική πρόκληση για την παροχή υπηρεσιών χωρίς αποκλεισμούς. Σε επίπεδο διακυβέρνησης, οι πιέσεις για την ανάπτυξη του τουρισμού (βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις, σημεία υπερτουριστικού ενδιαφέροντος) δημιουργούν συμβιβασμούς μεταξύ πρόσβασης, διατήρησης και τοπικής ποιότητας ζωής, περιπλέκοντας τις προσπάθειες για την ενσωμάτωση της ένταξης σε όλες τις πολιτικές και τον σχεδιασμό. Τέλος, ενώ υπάρχουν ευκαιρίες κατάρτισης, οι ιδιαιτερότητες του τουριστικού εργατικού δυναμικού (εποχιακό, εργασία σε νησιά μακριά από το σπίτι, μεταξύ άλλων) έχουν ως αποτέλεσμα την αυξημένη ανάγκη για εξατομικευμένες εκπαιδεύσεις, ώστε η προσβασιμότητα να γίνει ρουτίνα και όχι εξειδικευμένη.
Για να μετατρέψει η Ελλάδα την ευκαιρία σε πράξη, οι προτεραιότητες είναι απλές: κλιμάκωση των εργαλείων ψηφιακής προσβασιμότητας και των υποχρεωτικών πληροφοριών προσβασιμότητας στα κανάλια κρατήσεων· επέκταση της στοχευμένης εκπαίδευσης για τους επαγγελματίες του τουρισμού· σταδιακή επένδυση σε υποδομές σε τοποθεσίες προτεραιότητας και ενσωμάτωση της ένταξης στον σχεδιασμό και τη ρύθμιση των προορισμών. Η συνδυασμένη προσέγγιση της ψηφιακής τεχνολογίας και των εκπαιδεύσεων και των στοχευμένων υποδομών θα κάνει τα ταξίδια στην Ελλάδα πιο φιλόξενα για όλους, ανοίγοντας παράλληλα νέες, βιώσιμες αγορές για τοπικές επιχειρήσεις και προορισμούς.
Αναφορές
ΕΚΘΕΣΗ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ: Βιώσιμος Τουρισμός στην Ελλάδα (2023)
https://insete.gr/wp-content/uploads/2023/11/23-11_Sustainable_Tourism_in_Greece_EN.pdf
Ενδυνάμωση της Προσβασιμότητας στον Τουρισμό: Μια Ψηφιακή Επανάσταση στην Πιερία, Ελλάδα (2024)
https://www.mdpi.com/2076-3417/14/23/11136
Reuters – Η Ελλάδα πρέπει να κάνει μεταρρυθμίσεις για να προστατεύσει τον τουρισμό (2024)
https://www.reuters.com/world/europe/greece-must-reform-protect-tourism-ombudsman-says-2024-06-13/
Προσβάσιμος τουρισμός στην Ελλάδα: Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση; (2019)
https://www.academia.edu/65321060/Accessible_tourism_in_Greece_Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση
Image: Tourists visit Oia, on the island of Santorini, Greece, August 31, 2022. REUTERS/Louiza Vradi/File Photo